به گزارش حیات به نقل از تسنیم، علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، در همایش "سلامت و زندگی" با اشاره به ابعاد گسترده آسیب‌های ناشی از مصرف دخانیات اظهار کرد: موضوع دخانیات تنها یک مسئله سلامت نیست، بلکه ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گسترده‌ای دارد و سالانه هزینه‌های سنگینی را به کشورها تحمیل می‌کند.

وی افزود: با وجود آثار مخرب مصرف دخانیات بر سلامت جامعه، همچنان در برخی سطوح تصمیم‌گیری مقاومت‌هایی در برابر سیاست‌های کنترلی از جمله افزایش مالیات بر محصولات دخانی وجود دارد. در حالی که تجربه جهانی نشان داده است افزایش مالیات یکی از مؤثرترین ابزارها برای کاهش مصرف سیگار به شمار می‌رود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به روند جهانی مصرف دخانیات گفت: در بسیاری از کشورهای اروپایی میزان مصرف سیگار در حال کاهش است، اما در کشورهای در حال توسعه و جهان سوم، مصرف دخانیات همچنان رو به افزایش است و این مسئله تهدیدی جدی برای نظام‌های سلامت محسوب می‌شود.

رئیسی تصریح کرد: صنعت دخانیات همانند برخی صنایع آسیب‌رسان دیگر، با بهره‌گیری از منافع اقتصادی گسترده تلاش می‌کند مانع اجرای سیاست‌های محدودکننده شود. در عین حال، این صنعت با توسعه خطوط تولید، افزایش تنوع محصولات و سرمایه‌گذاری‌های گسترده، حضور خود را در بازار تقویت کرده است.

وی با انتقاد از روند عادی‌سازی مصرف دخانیات در جامعه اظهار کرد: نمایش مصرف سیگار در فضاهای عمومی، مراکز تفریحی و حتی در کنار اعضای خانواده، بخشی از یک برنامه هدفمند برای عادی جلوه دادن مصرف دخانیات است. این روند به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان می‌تواند آثار نگران‌کننده‌ای به دنبال داشته باشد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین نسبت به گسترش مصرف سیگارهای الکترونیکی هشدار داد و گفت: صنعت دخانیات به‌طور جدی بر توسعه این محصولات متمرکز شده است و کشورهای در حال توسعه به یکی از مهم‌ترین بازارهای هدف این صنعت تبدیل شده‌اند.

رئیسی خاطرنشان کرد: بیشترین آسیب‌های اقتصادی و سلامت ناشی از مصرف دخانیات متوجه اقشار متوسط و کم‌درآمد جامعه است و به همین دلیل مقابله با این پدیده نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، قانون‌گذاری و فرهنگی کشور است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به چالش‌های اجرای قوانین کنترل دخانیات اظهار کرد: با وجود تصویب قوانین مختلف برای محدودسازی تبلیغات محصولات دخانی، همچنان برخی ترفندها برای دور زدن قانون و ترویج مصرف سیگار به کار گرفته می‌شود. به گفته وی، پس از پیگیری‌های متعدد و طرح موضوع در مراجع قانونی، دیوان عدالت اداری نیز بر ممنوعیت تبلیغ کالاهای آسیب‌رسان تأکید کرده است.

وی افزود: صنعت دخانیات همواره تلاش می‌کند با استدلال‌های مختلف از جمله نیاز بازار یا اشتغال‌زایی، تولید محصولات دخانی را توجیه کند، در حالی که هزینه‌های سنگین سلامت ناشی از مصرف این محصولات بسیار فراتر از منافع اقتصادی آن است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از روند توسعه صنعت دخانیات در کشور گفت: در شرایطی که بسیاری از صنایع برای تأمین مواد اولیه و ادامه فعالیت با محدودیت‌ها و مشکلات مختلف مواجه هستند، صنعت دخانیات بدون وقفه به فعالیت خود ادامه می‌دهد و هیچ کمبودی در بازار محصولات دخانی مشاهده نمی‌شود.

رئیسی همچنین با اشاره به خسارت‌های ناشی از مصرف دخانیات و سوانح رانندگی اظهار کرد: سالانه ده‌ها هزار نفر در کشور بر اثر بیماری‌های ناشی از مصرف دخانیات جان خود را از دست می‌دهند و این موضوع بار سنگینی را به نظام سلامت تحمیل می‌کند.

وی درباره روند مصرف دخانیات در کشور هشدار داد و گفت: اگرچه آمارها نشان می‌دهد مصرف دخانیات همچنان رو به افزایش است، اما آنچه بیش از همه نگران‌کننده است، سرعت رشد مصرف در میان نسل جوان و تأثیرپذیری آنان از الگوهای رسانه‌ای است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از نمایش گسترده مصرف سیگار در برخی تولیدات شبکه نمایش خانگی و آثار تصویری تصریح کرد: متأسفانه در بخشی از محصولات نمایشی، مصرف سیگار به‌عنوان نمادی از جذابیت، موفقیت یا شخصیت‌پردازی افراد به تصویر کشیده می‌شود؛ رویکردی که می‌تواند به عادی‌سازی مصرف دخانیات در میان مخاطبان، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، منجر شود.

رئیسی خاطرنشان کرد: مقابله با مصرف دخانیات تنها از طریق اقدامات درمانی امکان‌پذیر نیست و رسانه‌ها، نهادهای فرهنگی و دستگاه‌های مسئول باید در جلوگیری از ترویج مستقیم و غیرمستقیم مصرف دخانیات نقش فعال‌تری ایفا کنند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از نمایش گسترده مصرف دخانیات در برخی آثار تصویری و شبکه نمایش خانگی اظهار کرد: در بسیاری از کشورها سال‌هاست که نمایش مصرف سیگار در فیلم‌ها و سریال‌ها محدود شده و دیگر مانند دهه‌های گذشته شاهد ترویج این رفتار در محصولات فرهنگی نیستیم.

وی افزود: در حالی که بسیاری از کشورها برای کاهش جذابیت مصرف دخانیات در رسانه‌ها برنامه‌ریزی کرده‌اند، نباید اجازه داد در تولیدات داخلی، مصرف سیگار به‌عنوان یک رفتار عادی یا حتی جذاب به مخاطب القا شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: رسانه‌هایی که با سرمایه عمومی و منابع ملی فعالیت می‌کنند، باید در مسیر ارتقای سلامت جامعه حرکت کنند و از هرگونه محتوایی که به ترویج مستقیم یا غیرمستقیم مصرف دخانیات منجر می‌شود، پرهیز کنند.

رئیسی خاطرنشان کرد: نمایش مکرر مصرف سیگار در فیلم‌ها و سریال‌ها می‌تواند آثار فرهنگی و اجتماعی نامطلوبی به همراه داشته باشد و به همین دلیل لازم است تولیدکنندگان آثار رسانه‌ای نسبت به پیامدهای این موضوع آگاهی بیشتری داشته باشند و در این زمینه مسئولانه‌تر عمل کنند.

رشد 90 درصدی مصرف دخانیات در میان زنان جوان زنگ خطر جدی است

رئیسی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از نفوذ صنعت دخانیات در فرآیندهای تصمیم‌گیری کشور اظهار کرد: بر اساس اصول و توصیه‌های بین‌المللی، صنعت دخانیات نباید در سیاست‌گذاری‌های مرتبط با سلامت عمومی نقش یا نفوذی داشته باشد و لازم است منافع این صنعت از تصمیمات حوزه سلامت جدا شود.

وی افزود: یکی از چالش‌های مهم کشور، فروش سیگار به افراد زیر 18 سال و دسترسی آسان نوجوانان به محصولات دخانی است. با وجود ممنوعیت‌های قانونی، در بسیاری از مناطق، به‌ویژه اطراف مدارس، امکان خرید سیگار برای نوجوانان همچنان وجود دارد؛ در حالی که در بسیاری از کشورهای دنیا نظارت‌های سختگیرانه‌ای در این زمینه اعمال می‌شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: ساماندهی نظام توزیع و فروش دخانیات از جمله راهکارهای مؤثر در کاهش مصرف است. فروش محصولات دخانی باید تنها از طریق مراکز دارای مجوز و تحت نظارت انجام شود تا امکان کنترل اجرای قوانین و جلوگیری از فروش به افراد کم‌سن‌وسال فراهم شود.

رئیسی با اشاره به تجربه جهانی در کنترل مصرف دخانیات تصریح کرد: افزایش مالیات، کاهش دسترسی و حذف بسته‌بندی‌های جذاب از مهم‌ترین سیاست‌هایی است که در بسیاری از کشورها نتایج موفقی به همراه داشته است. در مقابل، استفاده از بسته‌بندی‌های رنگارنگ و طراحی‌های جذاب می‌تواند به افزایش گرایش نوجوانان و جوانان به مصرف دخانیات منجر شود.

وی تأکید کرد: چیزی به نام "مصرف تفننی سیگار" وجود ندارد و بسیاری از افراد مصرف دخانیات را با تجربه‌های محدود آغاز می‌کنند اما در ادامه به مصرف‌کنندگان دائمی تبدیل می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد احتمال تداوم مصرف در نوجوانانی که حتی یک‌بار سیگار را تجربه می‌کنند، به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین دخانیات را دروازه ورود به سایر آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد دانست و گفت: مصرف سیگار در بسیاری از موارد نخستین گام در مسیر گرایش به سایر مواد اعتیادآور است و به همین دلیل پیشگیری از مصرف دخانیات در سنین پایین اهمیت ویژه‌ای دارد.

رئیسی با اشاره به نتایج آخرین مطالعات ملی درباره روند مصرف دخانیات اظهار کرد: آمارها نشان می‌دهد مصرف دخانیات در گروه‌های سنی جوان، به‌ویژه در میان زنان، با رشد نگران‌کننده‌ای مواجه شده است. بر اساس این بررسی‌ها، میزان مصرف دخانیات در گروه سنی 18 تا 24 سال در میان زنان حدود 90 درصد و در میان مردان 34 درصد افزایش یافته است.

وی افزود: در گروه سنی 25 تا 34 سال نیز مصرف دخانیات در میان زنان بیش از 90 درصد رشد داشته و میزان مصرف روزانه سیگار در این گروه افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. این روند ضرورت توجه جدی‌تر به برنامه‌های پیشگیری، آموزش و فرهنگ‌سازی را دوچندان می‌کند.

رئیسی با انتقاد از عادی‌سازی مصرف سیگار در برخی تولیدات رسانه‌ای گفت: بررسی آثار نمایشی سال‌های اخیر نشان می‌دهد نمایش مصرف دخانیات، به‌ویژه در میان شخصیت‌های زن، افزایش یافته است؛ موضوعی که می‌تواند بر نگرش نسل جوان نسبت به مصرف سیگار تأثیرگذار باشد و نیازمند بازنگری و توجه بیشتر از سوی تولیدکنندگان محتواست.

سیگارهای الکترونیکی تهدیدی جدی برای نسل جوان هستند

رئیسی با اشاره به تغییر الگوی مصرف دخانیات در کشور اظهار کرد: آمارها نشان می‌دهد مصرف قلیان نیز در سال‌های اخیر روند افزایشی داشته و در برخی گروه‌های سنی، به‌ویژه در میان زنان، رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. این موضوع نشان می‌دهد صنعت دخانیات همواره روش‌های جدیدی برای جذب مصرف‌کنندگان به کار می‌گیرد.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین ترفندهای جدید این صنعت، ترویج سیگارهای الکترونیکی و محصولات مشابه به عنوان جایگزین‌های کم‌خطر یا بی‌خطر است؛ در حالی که این محصولات نیز می‌توانند سلامت افراد، به‌ویژه نوجوانان و جوانان را تهدید کنند و به بستری برای گسترش مصرف نیکوتین در نسل جدید تبدیل شوند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به روند تصویب مالیات بر محصولات دخانی گفت: طی سال‌های اخیر وزارت بهداشت بارها پیشنهاد افزایش مالیات دخانیات را مطرح کرده است، اما این پیشنهادها در مراحل مختلف بررسی بودجه و قانون‌گذاری همواره با چالش‌ها و مخالفت‌هایی مواجه بوده است.

رئیسی ادامه داد: در سال‌های اخیر با تصویب احکام مرتبط در قانون مالیات بر ارزش افزوده و برنامه هفتم توسعه، نرخ مالیات محصولات دخانی افزایش یافته است. بر این اساس، برای انواع مختلف سیگار، تنباکو و محصولات دخانی تولید داخل و وارداتی، نرخ‌های متفاوتی تعیین شده و افزایش سالانه این مالیات‌ها نیز در قانون پیش‌بینی شده است.

وی با اشاره به حضور و فعالیت شرکت‌های بزرگ دخانی در کشور اظهار کرد: برخی شرکت‌های دارای نشان‌های بین‌المللی طی سال‌های اخیر افزایش قابل توجهی در تولید محصولات خود داشته‌اند. این مسئله نشان می‌دهد بازار دخانیات همچنان از جذابیت اقتصادی بالایی برخوردار است و مقابله با گسترش آن نیازمند عزم جدی دستگاه‌های مختلف است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد: کنترل مصرف دخانیات صرفاً وظیفه وزارت بهداشت نیست و همه دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی، رسانه‌ها، مجلس و سایر بخش‌های حاکمیتی باید در این مسیر نقش‌آفرینی کنند. مقابله با صنعت دخانیات نیازمند همکاری بین‌بخشی و اجرای قاطع قوانین موجود است.

رئیسی در پایان خاطرنشان کرد: اگرچه فشارهای اقتصادی و منافع گسترده صنعت دخانیات می‌تواند بر روند تصمیم‌گیری‌ها اثرگذار باشد، اما اولویت اصلی باید حفظ سلامت مردم و پیشگیری از بیماری‌های ناشی از مصرف دخانیات باشد؛ هدفی که تنها با مشارکت همه بخش‌های جامعه محقق خواهد شد.

انتهای پیام//